Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

فرش پازیریک (Pazyryk) در سال ۱۹۴۹ میلادی (۱۳۲۸ شمسی) و در مقبره یخ زده یک از پادشاهان سکایی کشف شد که در کوههای آلتای (Altai) سیبری قرار داشت. اسم فرش از دره‌ای به همین نام گرفته شده که در واقع، حیاط این مقبره به شمار می‌آمد. این فرش قدیمی ترین دست بافته بشر است که تاکنون در جهان یافت شده است.
پروفسور رادنکو (Rodenko)، باستان شناس مشهور روسی قالی پازیریک را همزمان با حفاری‌های باستان شناسی کشف کرد و به محض مشاهده فرش، آن را به دوره هخامنشیان نسبت داد. مستندات تاریخی گویای این واقعیتند که در دوره هخامنشیان فرش‌هایی با کیفیت وجود داشته‌اند. دربار کوروش کبیر در پاسارگاد با قالی‌های باشکوه و نفیس، فرش شده بود. این موضوع مربوط به ۲۵۰۰ سال قبل و زمانی است که بین ایران و یونان هم پیمانی ضعیفی وجود داشت. گفته می‌شود اسکندر دوم مقدونی هنگام مشاهده فرش‌های موجود در آرامگاه کوروش کبیر مبهوت و شگفت زده شده بود.
برخی از پژوهشگران پازیریک را به مادها و پارت‌ها نسبت می‌دهند و نظریه‌های متفاوتی در رابطه با تاریخ دقیق فرش صادر می‌کنند اما هنوز هم این که پازیریک متعلق به سکایی‌ها بوده است صحت بیشتری دارد، آنها مردمانی دامدار بوده‌اند و این فرش را با پشم حاصل از دام‌های خود بافته‌اند. دانشمندان گمان می‌برند که این فرش از نظر محدوده ساخت، به احتمال قوی متعلق به ارمنستان کنونی یا بخش‌های شمالی ایران است.
این فرش، نسبتاً چهارگوش بوده و در ابعاد ۸۹/۱ در ۹۸/۱ بافته شده است. در بافت آن از شیوه‌های بافندگی پیشرفته استفاده شده که گویای پیشینه و تجربه طولانی در این هنر می‌باشد. نتایج تست‌های رادیوکربن، فرش پازیریک را به قرن پنجم پیش از میلاد را متعلق می‌داند که آن را به عنوان قدیمی‌ترین فرش جهان معرفی می‌کند. در هر متر مربع از فرش پازیریک ۳۶۰۰ گره ترکی وجود دارد که نسبتاً منظم و با قاعده هستند. تارها محکم و پودهای آن به صورت شل بافته شده‌اند.
رنگ‌های قالی در گذر زمان به سبز روشن و صورتی روشن تغییر یافته‌اند که هنگام بافت روشن‌تر بوده‌اند.
فرش پازیریک دارای نقش و نگارهایی از سوارکاران، جانوران افسانه‌ای و حاشیه‌های گل دار می‌باشد. تزئین آن، پیچیده و حاکی از سطح بالای بافندگی است. زمینه از ۲۴ مربع تشکیل شده که در هرکدام یک نگاره هشت وجهی بافته شده است. در حاشیه اول، تصاویری از حیوانات افسانه‌ای بالدار مشاهده می‌شود که در زبان تخصصی ” شیردال” نامیده می‌شوند. این حیوان افسانه‌ای دارای سر عقاب و بدن شیر است. در حاشیه دوم ۲۴ گوزن زرد و خالدار ایرانی بافته شده است که حجاری‌های آن در بنای تخت جمشید مشاهده می‌شود. در حاشیه سوم هم ۶۲ نگاره مشابه با انواع بافته شده در زمینه فرش، نقش بسته است. حاشیه چهارم شامل ۲۸ اسب می‌باشد که سوارکاران یا بر آنها سوار هستند و یا کنار اسبها ایستاده‌اند.
در دم اسب‌ها گره‌ای بافته شده که در دم یکی از اسب‌های موجود بر دیواره پرسپولیس دیده می‌شود. در آخرین حاشیه نیز حیوانات افسانه‌ای بالدار تکرار می‌شود که نقشی مشابه با حاشیه اول را پدید آورده است. این فرش دارای لبه‌ها و کناره‌های کوچک ۱ در ۵/۱ سانتی متری است و در امتداد هر دو حاشیه، پرز فشرده و با ضخامت چند میلی متر وجود دارد.
نکته جالب این است که در قاب‌های بالایی، علامت «X» دیده می‌شود که نماد درفش کاویانی است و در دوره ساسانیان و اشکانیان به مهمترین پرچم ایران تبدیل شد.
فرش پازیریک اکنون در موزه آرمیتاژ (Hermitage) روسیه نگهداری می‌شود. در ایران نیز در سال ۱۳۵۵ دو نمونه از آن در شرکت سهامی فرش ایران بافته شد که موزه فرش کشور یکی از آنها را به نمایش گذاشته است. این قالی که با تکنیک بسیار بالایی بافته شده، نمونه کمیاب و زیبایی از شاهکارهای فرشبافی ایران زمین به شمار می‌رود.

سجاده فرش, فرش سجاده ای, فرش سجاده مسجدی, سجاده فرش مسجد, خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, قیمت سجاده فرش

 

تعریف شعربافی

« شَعر » به معنای موی باریک و موی انسان یا حیوان است و به بافنده آن شعرباف یا شربافی (به فتح شین) (Shar Baf) میگویند. (لغتنامه دهخدا، ذیل واژه شَعر) شعربافی از جمله هنرها و صنایعی است که حدود ۳۵۰ سال پیش، به وسیلۀ دستگاهی انجام میشد و در هر کوی و برزن، مردم به این کار مشغول بودند و « ماکوپران » به نام از طریق آن، امرار معاش میکردند. گفتنی است که در گذشته، (تا حدود ۵۰ سال پیش) بافندگی با دستگاه شعربافی، بسیار دشوار بوده و تنها از عهده جوانان بر می‌آمده‌است. اما یکی از شَعربافان قهار آن دوره به نام حاج حبیب الله خادم قطعه‌ای را به این دستگاه اضافه می‌کند که کار با آن را بسیار ساده‌تر می‌نماید. این قطعه چک (با فتحه حرف چ) نام دارد و ساختار ساده‌ای دارد.ایشان هم اکنون در قید حیات بوده و ۹۰ سال سن دارند.

 

شَعر در بافندگی، نوعی پارچه است که با ابریشم بافته می شود . بافت این پارچه توسط دستگاه نساجی چهار وردی انجام میگیرد. در بافت این پارچه که به دو شیوه ساده و میلهای راه راه بافته میگردد، از نقشۀ خاصی استفاده نمیشود . شعر ساده در رنگهای بنفش، زرشکی، مشکی، زرد، بادنجانی، سبز و گلی در عرض و طول دو متر برای لباس خانمها، و شعر میلهای به رنگ سیاه و سفید، به عرض دو متر و طول یک و نیم متر برای لباس آقایان بافته می شد. درجِ نام بافنده با نشان طلایی در سر و ته پارچه در کارگاههای بافندگی رایج است. بافت شعر ابریشمی نیز در کاشان و نوع پشمی آن در یزد و اصفهان رایج بوده است.

 

این هنر باستانی و همیشگی که در قرون اولیۀ اسلامی، جو لاهی و بعدها شعربافی نامیده میشد، در عصر سلاجقه به موازات ترقی عظیمی که در همۀ صنایع پدید آمد، به حداکثر رونق و ترقی بی سابقه ای رسید. با آنکه از منسوجات آن دوره آثار چندانی باقی نمانده، دانشمندان باستانشناس از قراین و امارات معتبر، چندین قطعه پارچه های بافت یک نوع کاشان را تشخیص داده اند؛ از آن جمله یکی از محققین این فن می نویسد  :

 

« پارچۀ دیگر هست که منسوب به شهر کاشان است و در آن اشکال و رسومی دیده میشود که رابطۀ بسیار قوی با اشکال افسانه ای قبل از اسلام دارد و از جمله آن ها گل آفتابگردان و اشکال اسب هایی است که غلاف شمشیر مقدس از پهلوی آن ها آویزان است. در یکی از این نوع پارچه ها، تصویر دو سوار دیده می شود که درختی میان آنهاست و هر یک از آنها بازی در دست دارد و در زیر اسب هر کدام، شیری خفته است و این اشکال در منطقه هایی محدود به دو حاشیه می شود . در پارچۀ دیگری از همین نوع، تصویر کرکس دو سری با بال های گشاده دیده میشود که میان آن ها سر تاجداری است و در دو طرف آن شکل شیر بالداری دیده میشود» (صنایع ایران بعد از  اسلام، ص ۲۳۳)

 

 تاریخچۀ شعربافی شهر کاشان

سابقۀ هنر نساجی به حدود هشت هزار سال پیش از میلا د می رسد . بر اساس نقش برجسته های موجود از زمان هخامنشیان و اشکانیان، بافت پارچه های نفیس در ایران رایج بوده و در زمان ساسانیان به اوج شکوفایی خود رسیده است . این صنعت پس از ظهور اسلام نیز همچنان پر رونق بوده است. در کاشان نام پارچه بافی با شعربافی مترادف است. دست بافته های محلی مانند دارایی بافی، ترمه بافی و مخمل بافی و … که با دستگاههای دو وردی و چهار وردی بافته میشوند، نیز با این نام خوانده میشوند.

 

شعربافی یا ابریشمبافی کاشان از زمان رشیدالدین فضل الله شروع شد . زمانی که او  یک سری صنایع را در ربع رشیدی، احیا و منسجم کرد، یک سیستم بازرگانی راه اندازی و معروف شد . رشیدالدین « طراز » کرد که سالها بعد از دوره سلجوقی و ایلخانی به فضل الله، این طراز را با نظارت حکومت و همکاری تجار محلی شوش و شوشتر، و نیز کاشان و خوارزم اداره می کرد و در نهایت هم تجار سهمی از این تجارت داشتند و هم مبالغ کلانی به خزانۀ مملکتی میرسید، به گونه ای که در آن تاریخ بیشتر خزانۀ کشور از تجارت پارچه و نساجی انباشته میشد.

از مشخصات پارچه های کاشان در عهد سلجوقی ، نقش و نگار آن هاست که با تصاویر ظروف سفالی آن عهد یکسان میباشد. همچنین نقوشی مانند خرگوش در حال دویدن دیده میشود که اختصاص به مصنوعات کاشان داشته است . (ر.ک: تاریخ اجتماعی کاشان، ص ۲۱۵)

 

در سده هفتم هجری، هنگامی که مارکوپولوی ایتالیایی به کاشان آمد، مخمل و سایر منسوجات ابریشمی این شهر، چنان مشهور و ممتاز بود که توجه او را کاملاً جلب کرد. (میراث ایران، ص ۴۹۵) .

 

در دوره مغول بر اثر ارتباط مستقیم با صنایع چین، تغییرات مهمی در طرح های بافندگی و نقوش منسوجات به وجود آمد و صورت حیوانات افسانه ای مانند اژدها، عنقا و سیمرغ و غیره روی پارچه ها نمودار گردید. از حیث تنوع و جنس و مقدار تولید نیز ترقی و افزایش محتوایی یافت تا آنکه در دوره تیموریان، منسوجات کاشان رونق و پیشرفت به سزایی یافته، کارخانه های این شهر، منسوجات خود را به اطراف و اکناف عالم اسلامی صادر مینمود (صنایع ایران بعد از اسلام ،  ص ۲۳۹)

 

صنعت نساجی در اوایل عهد صفویه، بیش از پیش رو به توسعه، تنوع و ترقی گذاشت، و در سده دهم و یازدهم به خصوص در عصر شاه عباس اول، به اوج تکامل خود یا دوره درخشان و طلایی صنایع کاشان رسید، چنانکه به عقیده آندره گدار، مدیر کل باستانشناسی سابق ایران : «ترقیات شگفت انگیز و موفقیت های شایان صنایع کاشان  در سده های ششم و هفتم هجری، بار دیگر نیز در سده های دهم و یازدهم، یعنی همزمان با ترقی و تمدن باشکوه اصفهان با مقیاس وسیع تری در کاشان تجدید شد» (همانجا)

 

در این دوره، انواع و اقسام منسوجاتی که هر یک هم کارگران و هم دستگاه و ابزار مخصوصی داشت، بسیار متنوع و دامنه دار بود. مؤلف زینت المجالس در همان عصر مینویسد : « حرفۀ شعربافی در کاشان رواج تمام دارد و وضیع و شریف مرتکب آن میگردند، زیرا که هیچ یک از صنایع قدیمه به قدر این صنعت، دارای دستگاه های متعدد تابع آن و کارگران فنون گوناگون وابسته به رشته های متعلق به شعربافی نبوده است .بدین سبب، بیشتر اهالی این شهر از زن و مرد و بزرگ و کوچک، هر یک به نوعی در کار شعربافی شرکت میکردند. جهانگردان اروپایی آن عصر، همگی از منسوجات ممتاز و متنوع کاشان توصیف بسیار کرده اند؛ از جمله توماس هربرت انگلیسی می نویسد: “مصرف ابریشم کاشان برای بافتن پارچه های مخمل و زری زربفت به قدری زیاد است که کارترایت انگلیسی که در حدود ۱۶۰۰میلادی در آن جا اقامت داشته، جداً معتقد است که مصرف سالیانۀ ابریشم کاشان، زیادتر از مصرف یکسالۀ ماهوت لندن است و هنر عالی تر آنها رنگ آمیزی پارچه های ابریشمی و کتان و دیگر گل و بوته هایی که از چرم میسازند، میباشد” » (سفرنامه ژنرال سرپرسی سایکس، ۱۶۲/۱)

 

تاورنیه فرانسوی گوید : « در کاشان، عده کثیری صنعتگر و کارگر ابریشم کار هست که خیلی خوب کار میکنند. زری های خوب از طلا و نقره میبافند که بهترین زری های ایران است.» (سفرنامه تاورنیه، ص ۵۹۶)

 

 شاردن، جهانگرد و ایرانشناس فرانسوی نیز مینویسد : « اساس ثروت و حیات مردم کاشان از صنایع نساجی و ابریشم بافی و تهیۀ قطعات زربفت و نقره بافت تشکیل شده است. در هیچ یک از بلاد ایران، مصنوعات مخمل و ساتین و تافته و ابریشم و قطعات زربفت و نقره بافت، و زری های ساده و گلدار ابریشمی بیشتر از کاشان و حومۀ آن تهیه نمیگردد. تنها در یکی از نقاط حومۀ شهر هزار کارگر ابریشمباف وجود دارد. این آبادی که آران نام دارد، در فاصلۀ دو فرسخی شهر می باشد، و از دور همچون شهر زیبایی جلوه گر است و دارای دو هزار باب خانه باغچه و ششصد باغ زیبا میباشد» (سفرنامه  شاردن، ص ۸۵)

از دوره مشروطیت به واسطۀ اوضاع آشفته و پرآشوب کاشان و ناامنی راه های آن، که قریب پانزده سال در اختیار یاغیان قرار گرفت، کمتر کاروان و مال التجاره ای از دستبرد راهزنان در امان بود، به اجبار صنعت شعربافی متوقف گردید، مگر در معدودی از کارگاه ها که پارچه های پنبه ای برای مصارف محلی بافته میشد . طبق آماری که از سال ۱۲۹۸ (پس از رفع غائله نایب حسین) در دست هست، از مجموع هفت هزار دستگاه های شعربافی قدیم، فقط ۷۵۰ کارگاه پارچه پنبه ای (وطنی باف ) و ۲۶۲ کارگاه ابریشم باف دایر بود که مصرف ابریشم سالیانۀ آنها ۱۱۱۷۴ من تبریز میگردید و قریب به شش هزار دستگاه دیگر آن در طی انقلاب های گذشته از میان رفته بود . از آن تاریخ به بعد، وضع بافندگی دوباره رو به بهبودی نهاد، تا آنکه در سال ۱۳۲۷ شمسی طبق ممیزی دقیق مالیاتی که به عمل آمده، تعداد دستگاه های وطنی باف به دو هزار و کارگاههای ابریشمی به پانصد عدد رسیده بود. (ر.ک: فرهنگ جغرافیایی ایران، ص ۲۲۳)

 

در دوران حکومت قاجاریه، صنعت ابریشم شکوفایی خود را از دست داد . بیماری که در سال ۱۸۴۵ در فرانسه ظاهر شده بود، به ایران نیز راه یافت و پبرین (pebrine) تخم نوغان در ایتالیا و اسپانیا به نتیجه نرسید. پس از آن، اروپاییان برای تهیۀ این ماده اولیۀ صنایع ابریشمی خود به رومانی، ترکیه، ایران، چین و ژاپن مراجعه کردند. اروپاییان که در گیلان مستقر شده بودند، با وارد کردن تخم نوغان ژاپنی، باعث پرورش این نوع تخم نوغان در ایران و رواج و گسترش آن شدند . در این ارتباط، احداث کارخانۀ ابریشمکشی، اولین بار در زمان ناصرالدین شاه مورد توجه قرار گرفت. در زمان سلطنت احمد شاه قاجار، بیش از صد واحد کارخانه در گیلان تأسیس یافت و رشت به تنهایی، صاحب بیش از چهل دستگاه ماشین برای خفه کردن و خشک کردن پیله بود . در لاهیجان نیز کارخانه هایی به همین منظور تأسیس شده بود . (ر.ک: صنعت نوغان در ایران، ص ۲۶ و ۲۸)

 

با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ ، جهت احیا و بازسازی نوغان داری و صنایع ابریشم، که علاوه بر تأمین سطوح وسیع اشتغال، ترغیب صنایع مهم صادراتی و کارگر قالیبافی در سطوح روستایی و فراهم آوردن امکانات مالی و اقتصادی لازم در راه بهبود زندگی طبقات محروم کشاورزی و تأمین ارز مورد نیاز کشور می توانست مؤثر باشد، اقدامات مختلفی صورت گرفت که سرانجام به تشک یل شرکت سهامی مطالعات و تحقیقات پرورش کرم ابریشم ایران انجامید.

 

بر اساس کتاب صنعت نوغان در ایران، نوشتۀ جعفر خمامیزاده، رشتۀ ابریشم بافی کاشان در حدود سال های ۱۳۷۲ ، حدود ۷۰۰ نفر به کار تولید محصولات ابریشمی مشغول بوده اند. طبق آماری که در همین سال به دست آمده است، از چهارده محله کاشان به اسامی محله های سنگ پلویی، سوریجان، سلطان میر احمد، سرفره، کوشک سفید، گریچه، گل چقانه، ترکآباد، طاهر و منصور، میان در بهو، میدان ولی سلطان، گذر شیخ، گذر حاجی و درب فین، در هر محله حدود ده کارگاه و به طور متوسط پنج دستگاه بافندگی در هر کارگاه، به کار شعربافی اشتغال داشته اند. بافندگان علاوه بر بافت ابریشم، اکثر کارهای مربوط به این امور را نیز خودشان انجام میدادند.

 

صنعت نوغان و تجارت ابریشم در کاشان

 صنعت نوغان، عبارت از پرورش کرم ابریشم به کمک تغذیه برگ توت، به دست آوردن پیله، خفه و خشک کردن پیله، به دست آوردن ابریشم از پیله ها و جفت گیری و تخم ریزی پروانه ها برای اخذ تخم نوغان است.

 

ابریشم به عنوان ماده اساسی شعربافی، دارای قدمت و پیشینۀ تاریخی است و برخی قدمت آن را به دوران ایوب پیامبر(ع) نسبت داده اند.  همچنین نشانه هایی از صنعت ابریشم در هزاره دوم پیش از میلاد مسیح در چین وجود داشته است.

 

در گذشته، جاده ابریشم از چین آغاز و سراسر سمرقند، بخارا، مرو، هندوستان، افغانستان، ایران، آذربایجان، عراق و ترکیه را در می نوردید و ابریشم به عنوان صنعت مهم آن دوران، منشأ ارتباط فرهنگ ها ، اقوام و جوامع انسانی بود . بر این مبنا، دستگاه های بافندگی از دوران قدیم برای بافت پارچه های ابریشمی شکل گرفتند و از گذشته های دور، فن هنر شعربافی به عنوان هنری اصیل برای تأمین نیازهای مادی مانند پوشش و اغنای روح زیبایی پرستی انسان پا به عرصۀ وجود نهاد.

 

بیشتر آگاهی هایی که درباره ابریشم از دوران باستان در دست است، با جاده ابریشم پیوند خورده است؛ جاده ای که در دوران رونق خود از جنبه های مذهبی و تجاری برخوردار بود. این جاده در حقیقت، شبکه ای از راههای خطرناک بود که برای راهبان و زواری که تعالیم بودا را بین هندوستان و چین انتقال می دادند و حتی تجاری که طلا، پشم، اسب، سنگ یشم و شیشه را با ابریشم مبادله می کردند، مخاطرات عمده ای در بر داشت. جاده ابریشم، مراکز قدیمی تمدن ایران را که در مسیر آن قرار داشتند، به هم متصل میکرد؛ این جاده همواره در صنعت ابریشم جهان، آثار شاخصی بر جای گذاشته و سوابق تجاری و فرهنگی گذشتۀ دو کشور بزرگ چین و ایران از طریق این جاده  ، مبادله شده است. (ر.ک: صنعت نوغان در ایران، ص ۱۳ و۱۴)

 

شهرستان کاشان، یکی از نواحی ابریشم خیز کشور بوده که بارها تولید و تجارت آن به کسادی و رونق برخورد کرده است. این صنعت ظریف که از قدیم الایام به وسیلۀ تخم نوغان بومی کاشان انجام میگرفت، بر اثر انتشار بیماری کرم ابریشم به خطر افتاد، لیکن در سال ۱۲۸۳ با تخم نوغان ژاپنی که نتایج خوبی داشت، مقدار تولید ابریشم رو به افزایش نهاد. در کتاب تخم نوغان در ایران آمده است : « فعلاً در ناحیۀ کاشان ۳۰۰۰ قوطی تخم  نوغان نژاد عثمانی را پرورش می دهند و ۶۰ الی ۷۰ کیلو پیلۀ تر، که ۶۰۰۰ کیلو ابریشم به دست میدهد، حاصل برمیدارند. چون این مقدار به هیچ وجه کفاف مصارف نساجان بومی را نمی دهد، مقدار زیادی ابریشم خام از گیلان و مازندران و خراسان وارد میکنند. پرورش تخم نوغان و ابریشم کشی کاشان در اواسط قرن حاضر رو به کاهش نهاد و تا آنکه یکباره متروک گردید» (تاریخ اجتماعی کاشان، ص ۲۷۴و ۲۷۵)

 

فرش سجاده ای, سجاده فرش, خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, قیمت سجاده فرش

برای بافت فرش دستباف علاوه بر مهارت کافی در بافت, فراهم کردن ابزارهای مناسب برای بافت و آماده کردن دار قالی و همینطور توجه به شکل و فرم قالی هنگام بافت از ضروری ترین موارد است. نکاتی در این زمینه را در ادامه می خوانیم:
فراهم آوردن مواد اولیه شامل:
۱٫نخ چله کشی (از جنس پنبه ، پشم یا ابریشم) ، نخ های پشمی (خامه) یا ابریشمی، پود کلفت و نازک، نقشه مورد نظر

آماده کردن دار قالیبافی و چله کشی
*چله کشی معمولا از دو طریق فارسی و ترکی انجام میگیرد و یکی از مهمترین بخش ها به شمار می آید که باید به درستی توسط افراد متخصص یا با دستگاه های اتوماتیک این کار انجام شود.

کوجی بندی
برای این کار نیاز به یک چوب گرد است که ابتدا و انتهای آن شیار داشته باشد. بستن کوج به روی دار قالی ها در ابعاد بزرگ مخصوصا فارسی باف ضروری است. برای تنظیم چله و کوبیدن پود از آن استفاده میکنند

زنجیره بافی
پس از اینکه کوج روی دار بسته شد نوبت به زنجیره بافی میرسد، زنجیره بافی برای اسحتکام بیشتر گره ها و منظم کردن تارهای زیر و رو است.

گلیم بافی
گلیم بافی یکی از روش هایی است که باعث افزایش عمر فرش میشود و از ریزش بافت جلوگیری میکند. گلیم بافی باید در ابتدا و انتهای فرش قبل از زدن گره با پود کلفت و نازک انجام شود

گره زدن
گره زدن به دو روش ترکی متقارن یا فارسی نامتقارن انجام میشود. گره ترکی دارای استقامت بسیار بالای است و به راحتی باز نمیشود اما گره فارسی مقاومت گره ترکی را ندارد و به دور فقط یک تار گره زده میشود

بافت و ایجاد نقشه
در نهایت بعد از اتمام عملیات ذکر شده، بافت قالی شروع میشود و بافنده با خواندن نقشه در جاهای از قبل تعیین شده گره ها را با رنگ های مورد نظر ایجاد میکند. بعد از اینکه یک رج بافته شد اول پود کلفت و بعد نازک به روی یک ردیف زده میشود، این روش تا تمام شدن کار ادامه دارد

گرچه یک بافت معیوب ، ممکن است از جهات بسیار زیادی دارای مشکل باشد ، اما چند نکته کلیدی وجود دارد که اگر توسط بافنده رعایت شوند ، بافت فرش – حداقل – دارای کیفیت قابل قبول خواهد بود و اگر رعایت نشوند ، ممکن است لطمات غیر قابل جبرانی به فرش وارد شود .

 

۱- اساس انجام یک بافت خوب
اول : دار قالی سالم و بدون عیب
دوم : انجام چله کشی صحیح و یکدست
بنابراین ، چنانچه کیفیت موارد فوق ، برای شما قابل قبول ( یا دلچسب ) نبود ، تا زمان حل مشکل ، به هیچ عنوان بافت را شروع نکنید .
برای بافندگان تازه کار و کم تجربه ، چله کشی کاری سخت و دشوار است همچنین ، با توجه به حساسیت فوق العاده چله کشی در حاصل کار ، بهتر است کار چله کشی را به افراد خبره و با تجربه واگذار کنید .

۲- پود نازک :
پس از انتخاب دار مناسب و انجام چله کشی صحیح ، مهمترین عامل موفقیت در انجام یک بافت خوب ، این است که بافنده در کشیدن پود نازک ، به اندازه کافی ، مهارت داشته باشد . بنابراین – لطفا تا قبل از حصول اطمینان ، و تمرین کافی ، در این مورد بهیچ وجه ، بافت را شروع نکنید زیرا :
کیفیت بافت هر فرش بیشتر از هر چیز مربوط به کیفیت کشیدن پود نازک آن است

۳- کنترل دقیق ارتفاع فرش :
بطور مرتب ( معمولا هر بیست رج یکبار ) ارتفاع بافت را متناسب با رج شمار محاسبه کرده کافی است ارتفاع فرش را برابر با آن بطور مرتب و از همان ابتدا تنظیم کنید و از مشکلات و عیوب زیادی که در اثر عدم کنترل ابعاد ممکن است بوجود آید جلوگیری نمائید .

با این حال توجه کنید که :
اگر بافت شما پایین زدگی داشت : ( اشکال کار شما یکی از موارد زیر است )
*** دفه را بیش از حد و خیلی محکم می کوبید .
*** چله ها را بیش از حد استاندارد ( بوسیله پیچهای سردار ) سفت کرده اید .
*** تراکم چله ها ، کم است ( چله ها بازتر از حد استاندارد کشیده شده است . عرض کارتان بیش از اندازه خواسته شده می باشد.)
***پود کلفت وپود نازک را به صورت مرتب در هر رج ، استفاده نمی کنید .

اگر بافت شما بالا زدگی داشت : ( اشکال کار شما یکی از موارد زیر است )
*** دفه را آرام و کمتر از حد استاندارد می کوبید .
*** چله ها شل است ( می توانید بصورت یکنواخت ، آنرا از طریق پیچهای سردار سفت نمایید).
*** تراکم چله ها زیاد است ( عرض کار کمتر از اندازه خواسته شده می باشد .)
*** پود نازک را خیلی سفت و خشک می کشید .( در این صورت هر چقدر هم دفه بزنید رج بعدی پایین تر نخواهد رفت .)

و یک نکته خیلی مهم دیگر ، در ارتباط با << کنترل ابعاد و اندازه فرش >>
متاسفانه ، اکثر بافندگان عادت به اندازه گیری مرتب بافت ندارند و گاهی تا نیمه های فرش ، حتی یک بار هم ، آن را اندازه نمی گیرند و به فرض ، اگر در وسط کار متوجه شوند که بافتشان ( مثلا ) پنج سانت کوتاه شده است ، سعی می کنند در نیمه دوم ، آن پنج سانت را هم جبران کنند . ( یعنی نیمه دوم را آنقدر بلند و با فاصله می بافند که پنج سانت هم بیشتر از اندازه استاندارد باشد !!) و اینجاست که اشتباهی بزرگتر از اشتباه اول را مرتکب می شوند !! چون در این صورت ، تمام فرش ( هم نیمه اول و هم نیمه دوم ) از نظر اندازه و ابعاد ، خراب شده است . بنابراین : اگر مقداری از فرش را ( بدون اندازه گیری دقیق و مرتب ) بافتید و بعدا متوجه شوید فرش بالا زدگی یا پایین زدگی دارد ، لطفا باقیمانده فرش را مطابق اندازه های استاندارد جدول ببافید ! ( و به قسمتی که دچار مشکل شده است ، کاری نداشته باشید !!! )

همواره از گره های استاندارد با طول سه سانتیمتر (هر دو لای نخ با هم سه سانت !!) استفاده کنید چون در غیر این صورت با مشکل کسری نخ مواجه خواهید شد .
بسیاری از عیوب و مشکلات بوجود آمده در طول بافت ، بوسیله رفوگری و … قابل رفع هستند اما متاسفانه گاهی برای تامین نخهای کسری ( بخصوص اگر تعداد آنها زیاد باشد یا در قسمتهای حساس نقشه باشند ) هیچ کاری نمی توان انجام داد ! تا جایی که ممکن است نا چار شوید تا بافت خود را نیمه کاره رها کنید بنابراین لطفا این توصیه را کاملا جدی بگیرید !!

اکثر بافندگان وقتی با این پرسش مواجه می شوند که : << آیا طول گره هایتان بلند نیست ؟ >> فورا جواب می دهند که : خیر !! اتفاقا خیلی هم کوتاه است ! اما اگر چند گره از روی بافت را با قلاب شکافته و با خط کش اندازه بگیرید می بینید که طول هر گره ۵/۳ یا ۴ سانتیمتر ( و بیشتر از مقدار نخ داده شده ) است … بنابراین تا قبل از اندازگیری دقیق در این مورد قضاوت نکنید !!
بعد از بافت هر رج باید گره ها را (بوسیله دو انگشت دست ) سر کشی نمائید . تا گره ها بصورت کاملا صاف و کشیده در ساختمان فرش قرار بگیرند ،همچنین می توانید با استفاده از دفه ، گره ها را شانه کنید شانه زدن بافت بوسیله دفه برای فرشهائی که بعدا برجسته کاری می شوند یک کار ضروری و لازم است

۴- نا همواری و سر کجی امتداد رج ها
گاهی اتفاق می افتد که پس از بافت مقداری از فرش ، امتداد رجها ، به تدریج از حالت کاملا صاف و افقی بودن خارج شده و ناهموار می شوند گاهی حتی بافت ، دچار سر کجی شدید می شود ( بطوریکه یک سمت بافت بالاتر و سمت دیگر پایین تر قرار می گیرد. )
دلایل بوجود آمدن این اشکال ( ناهمواری یا سر کجی )
این مشکل ، دو دلیل عمده دارد که هر دو مربوط به انجام ناصحیح چله کشی است .
-یکنواخت نبودن کشش چله ها در عرض کار :
در قسمتهایی که چله ها سفت تر است ، رجها در اثر دفه زدن ، به سادگی پایین می روند ولی در قسمتهایی که چله ها شل است ، هر چقدر هم دفه بزنید رجها پایین نمی روند ، بنابراین در امتداد رج ، پستی و بلندی ایجاد می شود .
-عدم تراکم یکنواخت تارهای چله در عرض کار :
در قسمتهائی که تعداد چله بیشتری ریخته شده ، طبیعتا ارتفاع فرش بدلیل فشردگی و تراکم بیشتر ، بالا می زند و بالعکس.

 

سجاده فرش, فرش سجاده ای, خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, قیمت سجاده فرش, فرش سجاده مسجدی, فرش سجاده ای 700 شانه

 

زیلو نوعی زیرانداز و کف‌پوش دست‌بافت است که با نخ بافته می‌شود و شباهت زیادی به حصیر دارد. این زیرانداز در برخی مناطق ایران استفاده می‌شود. زیلو هنر مردم میبد از شهرهای استان یزد است. زیلو محصولی قدیمی و تاریخی است. ناصر خسرو در سفرنامه‌اش به ۵۰۰ کارگاه زیلوبافی اشاره می‌کند. میبد یکی ازمراکز عمدهٔ زیلوبافی بوده‌است تا چندسال قبل صدها خانوار ازمحل درآمدآن امرارمعاش می‌کردند. زیلوهرچند به ظاهر یک دستبافتهٔ نخی ساده است امابررسی فنون وتکنیک بافت آن نشان می‌دهد که غنای فرهنگی وفکر واندیشهٔ بارورشده‌ای درپس هرتاروپود آن خفته است. قداست و پاکی مهرابه ها به عنوان مکان های مقدس ، بر دوران اسلامی نیز تأثیر گذارد و طرح آن را برای عالی ترین و مقدس ترین مکان مسجد برگزیدند و آرایه های گوناگون که جملگی اصیل و کهن بودند ، آراستند و حتی در مساجد ایرانیان شیعی ، فرورفتگی در آن ایجاد کردند تا امام جماعت در پایین ترین سطح از نمازگزاران قرار گیرد. چرا که مؤمنان در مقابل آن به صف می شوند و رو به کعبه ، خانه خدا ، به نماز می ایستند . تکرار این طرح در فضاهای معماری مسجد( ایوان ها ، حیاط و… ) و همچنین بر کف پوش آن ، باید در این راستا ارزیابی گردد . این تشابهات و تأثیرپذیری ها وجود دارد ولی این محراب دیگر آن مهرابه های مهریان نیست . در ترکیب تازه ای قرار گرفته و معنایی دیگر یافته است.


طرح محرابی تنها در زیلو به کار برده نشده است. همان طور که ذکر گردید در معماری و سایر دست بافته ها نیز به کار رفته است .«نقشه ی محرابی در ایران به شکل های مختلف بافته شد .محراب را به شکل های گوناگون در آورده ،اطراف و درون آن را به صدها طریق آراسته اند .»در زیلو به دلیل نوع بافت و نقوش هندسی منتج از آن ، طرح محرابی به صورت هندسی بوده و آن تنوعی که در قالی ها و سایر دست بافته های با طرح محرابی مشاهده می شود، وجود ندارد.


نقوش به کار رفته در زیلوی طرح محرابی
نقش های به کار رفته در زیلو به دلیل نوع بافت آن ، بر اساس زمینه ی مربع ، کاملا” هندسی بوده و از ترکیب های اشکال آن بوجود آمده اند .بسیاری از این اشکال متنوع و ترکیب های گوناگونی که یافته اند ، دارای ریشه های کهنی هستند که در سایر آثار تاریخی و هنری می توان به فراوانی آنان را یافت . گروهی دیگر برگرفته از زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم منطقه بوده و گروهی نیز با عناوینی بومی و محلی که یافته اند ، به دور از مضامین کهن خود ، در قالب تعابیر و معانی تازه ای خود نمایی می کنند .ترکیب نقش مایه های موجود ، ساختاری منحصر به فرد به نقوش زیلو بخشیده و با نوع کاربری آن کاملا منطبق است .
به جرأت می توان گفت که نقطه شروع اکثر نقوش و نقش مایه ها ، نقش چلیپا است . چلیپایی که در مرکز نقش شروع به حرکت در چهار جهت اصلی نموده و با حرکت های گوناگون خود اشکال متنوعی را به بوجود می آورد که در نهایت به هشت ضلعی منتهی می شوند .به عبارت دیگر مرکزیت مربعی وجود دارد که در سیر روند گسترش خود به هشت ضلعی تبدیل می شود .هشت ضلعی ازتوان و انرژی بیشتری نسبت به مربع برخوردار است چرا که از جنبش وحرکت دومربع بر یکدیگر بوجود می آید و خود مقدمه ای است برای تبدیل شدن به دایره.


ترکیب بندی نقوش در زیلوی طرح محرابی (صف)
« مقصود از ترکیب، کنار هم چیدن عناصر و در مورد هنر نقش هایی است که در نهایت وحدت ایجاد کند . یگانگی ، هدف شکل و محتوای ترکیب است … نقش ها باید با یکدیگر سازگار و همجنس باشند … مناسب دیگر اجزاء کنار خود و زمینه کار باشند .»
نقوش زیلو از امکانات ترکیب و هم نشینی فوق العاده ای برخوردارند. این موضوع سبب گردیده تا بافنده با سلیقه و نظر خود که ریشه در سنت های گذشته دارد ، دست به ابداع ترکیبات و سامان بندی های تازه ای در کارش بزند .ساختار نقوش به طوری است که به راحتی در کنار یکدیگر نشسته و به تکمیل هم می پردازند .عدم وجود یک طرح و نقشه ی از پیش تعیین شده در زیلو ، توان و سلیقه ی استادکار را در هر زیلو به چالش می کشاند .
در زیلوی طرح محرابی صف ، ترکیب بندی و آرایش نقوش از اهمیت خاصی برخوردار است . کاربرد این نوع زیلو ، استادکار را بر آن می دارد تا آن چه که در عملکرد زیلو مطرح است ، سوای زیر اندازی صرف ، را در نظر داشته و به طرح اندازی مشغول گردد . به بیان دیگر ضوابط و معیارهای ترتیب نقوش را طرح محرابی آن تعیین می کند . در این نوع زیلو مشخص نمودن جهت قبله اهمیت دارد لذا زیلو دارای سمت بالا ( به سوی قبله ) و پایین می شود . برای هر نماز گزار می بایست جای بر پا ایستادن ( قیام در نماز ) و سر بر مّهر نهادن ( سجده در نماز ) معین گردد . و چون ردیف هایی از محراب ها به موازات هم شکل می گیرند ، پس می تواند در هر ردیف نقشی جداگانه بیاندازد و یا بر هر محراب نقشی مجزا ببافد .ترکیب در زیلوی محرابی صف ، ساختاری بر اساس مربع دارد .


عبادت و نشانه ها در نقوش زیلوی طرح محرابی
در باره ی هر نقش و نشانه های هر یک از آن ها پیش از این بحث گردید . آن چه که در این بحث مورد نظر است ، انتخاب ، ترکیب و هم نشینی نقوش و شکل گیری بافت منقوش طرح محرابی صف در ارتباط با کاربری خاص آن در پوشش کف مسجد به عنوان محل عبادت و زیرانداز نمازگزار است .
گرچه خواندن نماز ، به عنوان نخستین عبادتی که در دین اسلام تشریع گردید ، در هر مکانی مباح می باشد لکن سزاوار است که در بهترین اماکن ،در مسجد برگزار شود ؛ به ویژه که تأکید بر برپایی نماز جماعت است . مسجد مکانی برای عبادت و ارتباط با خداست ، خانه ی خداست .خانه ی خدا مکان آرامش و اطمینان واظهار بندگی ست . خلوتی و سادگی می باید بر فضای مسجد حاکم باشد تا هر آن چه که انسان را از یاد خدا دور می سازد و از موانع حضور قلب هستند ،در معرض دید نباشند. توجه به زیلو به عنوان یک زیر انداز ساده و ارزان و با دوام در مسجد را از این زاویه باید دید که خود نشانه ای است بر پاکی و بی آلایشی و خضوع و خشوعی که در برابر خداوند ، مؤمن مسلمان باید داشته باشد و از شرایط نماز است.
از دیگر شرایط مهم نماز ، غصبی نبودن و مباح بودن جایی است که در آن نماز خوانده می شود . زیرانداز مؤمن باید نشانه ای از این مساله بر خود داشته باشد تا نماز گزار سببی برای نگرانی از این بابت نداشته باشد .هر چند که درمسجد قرار داشتن خود نشانی از مباح بودن زیرانداز است ولی برای تأکید بیشتر ؛ زیلوی مسجد را با وقف نامه هایش مزین می کنندتا نمازگزار مطمئن باشد . کتیبه های زیلو نشانه ای است بر فراهم بودن این شرط از قبولی نماز .
انسان به هنگام نماز ، نباید به آسمان نگاه کند ( توضیح المسایل امام خمینی (ره) ) باید « چشم را کنترل کند و به اطراف نیندازد بلکه در حال قیام نظرش به محل سجده اش و در حال رکوع نگاهش به میان دو قدمش و در حال سجده چشمش به طرف بینی و در حال تشهد بر دامنش بنگرد .» این ها جملگی برای از بین بردن موانع حضور قلب به هنگام نماز است . در نتیجه زیلویی که زیرانداز نمازگزار است باید منقوش به نقش هایی باشد تا خود به مانعی در راه حضور قلب مبدل نگردد . و می باید زمینه ای فراهم سازد تا به کمک نشانه های نقش شده ، مؤمن شرایط نماز را به جا آورده و آنگاه به نماز بایستد .


از مقدمات نماز ، استقبال ، یعنی رو به قبله بودن است . وجود محراب در مسجد ، نشانه ای ست برای مؤمن تا سمت و سوی قبله را در دسترس ببیند و بدان جهت به نماز بایستد . زیلوی طرح محراب نیز بر این مبنا طراحی شده که در اولین نگاه سمت قبله را برای نماز گزار مشخص کند ، نشانه ای برای به استقبال رفتن ، رو به یک سو بودن و همگی در یک جهت قرار داشتن. خود قبله نیز نشانه ای ست برای «اولین معبد و اولین مسجدی که برای عبادت خدای یگانه ساخته شد . مارا به تاریخ گذشته مربوط می کند : سنت ابراهیم و قبل از ابراهیم همه را به یاد آورید .»همان گونه که ایستادن رو به قبله ، « خود نوعی شکل دادن به عبادت » است ، همین مساله خود سبب شکل بخشی به زیلوی طرح محرابی صف است ، به طوری که زیلوی مزبور را می توان انعکاسی از شکل نماز جماعت بر کف مسجد برشمرد ، تجسم عبادت دسته جمعی . و هنگام خلوتی مسجد نشانه ای از حضور جمعیت نمازگزار است .


از دیگر مقدمات نماز ، طهارت و پاکیزگی است ، هم از جنبه ی ظاهری و هم از جنبه ی باطنی . از امام صادق ( ع ) نقل است که فرمود : « هر گاه به در مسجد رسیدی پس باید بدانی که سلطان عظیم را قصد کرده ای که بر بساط و مجلس او قدم نمی گذارد مگر کسانی که پاک شده اند . » و چون روح عبادت تذکر است ، پس مؤمن مسلمان باید همیشه در تذکر این نکته باشد که «در حضور چه کسی می خواهم بایستم».نشانه های تذکرات این مطلب را در نقش هایی که در زیلو بررسی کردیم ، می توان یافت : شانه ( آراستگی ) ،ترازو ( تعادل و آرامش که به حضور قلب و پاکی باطنی مؤمن بر می گردد ) ، سرو ( وقار ) و گیاهان با برگ های افتاده رو به پایین ( خضوع ) و …
مساله ی دیگری که در باب نماز از اهمیت زیادی برخوردار است و پیامی درونی برای انسان به همراه دارد ، « نوعی وقت شناسی و تمرین احترام گزاردن به نظم زمانی و وقتی است » «نماز یک زنگ بیداری و یک هشدار در ساعات مختلف شبانه روز است . به انسان برنامه می دهد و از او تعهد می خواهد ، به روز و شبش معنا می دهد و از گذشت لحظه ها حساب می کشد .» این توجه به نظم در زندگی ( به ویژه در زمان ) که خود به نوعی باز تذکر است ، در نقوش زیلوی طرح محرابی صف به وضوح خود را به نمایش می گذارد و در برابر مؤمنی که نگاه بر زمین دارد ، تجسم می یابد .نظم ، سامان و آرامش به دنبال دارد ، فرصت تعقل و تمرکز بر آن را فراهم می سازد ، سدی است بر سر راه عجله و شتابزدگی ،که از موانع حضور قلب است . نظم ، نوعی تکرار آهنگی است با فواصل معین ، به مانند تپش قلب سالم ، گردش فصول ، چرخش کواکب و از همه مهمتر نماز و ذکر و تسبیح خداوند . ذکر یا به قولی نظمِ مکرر ، اطمینان و امنیت به همراه دارد ، نگرانی ها را دور می سازد ، حالت تقرب ایجاد می کند و پیام می رساندکه در حضور خداوند جای هیچ دلهره ای نیست . نظم و تکرار در نقوش زیلوی محرابی صف در زیر پای نمازگزاران از این منظر خود نشانه ای ست برای مؤمن مسلمان تا دریابد که بر چنین زمینه ای است که می توانی کمال یابی و عروج کنی ، « نماز نردبان مؤمن است »


در بررسی نقوش اشاره شد که زمینه هندسی پیدایی نقوش زیلو ، شکل مربع است و مابقی نقوش از دل این زمینه ی مربعی پدیدار می شوند . گفته شد که در زیلوهای محرابی صف ، نماز گزار به هنگام قیام پا بر مربع ها گذاشته و سر بر تیزی طرح که مشخص کننده ی قبله است ، می ساید . همچنین گفته شدکه تمامی نقش ها مسیری رو به گسترش دارند ، آن هم در تمامی جهات ، با تأکیدبر یک جهت خاص و به طوری که طرح محراب خود در مجموع حریمی است رو به سمتی مشخص ، همان سویی که در نماز مکرر آن را بر زبان می آوریم : « صراط المستقیم » .


انسان در نماز که بر زمین ( مربع ) به قیام ایستاده ، و رو به سوی خدای خود دارد و به عبادت و اظهار بندگی می پردازد ، در زندگی خود حرکتی را آغاز نموده که نهایتش ، کمال و آرامش و قرب است ، به بیان حدیث فوق الذکر ، به معراج رفتن است ، همچون سرو قامت افراشتن به نیت قرب است . انسان تا زنده است در نماز و عبادت خویش مدام از زمین که نشانه ی دنیای مادی و غفلت ست ،جدا شدن را تجربه می کند ، زوایای خشک و پابرجای آن را به جنبش وامی دارد تا حرکتی صعودی را سبب شود .این گونه است که زمینه ی مربعی نقوش زیلو مدام در تکاپوی تبدیل شدن به هشت ضلعی هستند و اشکال گوناگونی از هشت ضلعی را فراهم می سازند . لکن قادر به دایره گشتن نیستند چرا که حد ماهیتش چنین است . آن را برای کف مسجد بافته اند و مؤمن مسلمان بر آن می ایستد ، آن را بر زیر پاهای خود می اندازد و چشمان خود را بر غفلت هایش می بندد . ولی باید باشد تا سبب ساز عروج انسان گردد همان طور که برای رسیدن به دایره باید از هشت ضلعی عبور کرد .
انسان در محاصره جهات است : بالا و پایین ، چپ و راست ؛ مشرق و مغرب ، شمال و جنوب . میل هر آن چه که در طبیعت است به سوی این جهات است . ولی آیا خداوند به سوی خاصی نظر دارد ؟ مطمئنا” چنین نیست : « مشرق و مغرب هر دو ملک خداست پس به هر طرف رو کنید به سوی خدا روی آورده اید ، خدا به همه جا محیط است و به هر چیز داناست . » آن چه خدا می خواهد ، یک جهتی ست .


در نقوش زیلو ی طرح محرابی صف ، ما با نقوشی مواجه می شویم که از نقطه ای شروع و به جهات اصلی گسترش می یابند و در اطراف خود مدام پیچیدگی هایی را شکل می بخشند . ولی در مجموع در بافتی وارد می شوند که جملگی رو به سوی قبله دارد .هم نشینی این نقوش در راستای یک جهتی شدن است . هشت پر ها و چلیپا های شکسته یِ مدام در حال چرخش ، توسط مربع ها محاط شده و بر جایی نشانده شده اند تا در راستای تیزی جهت نمای طرح محراب قرار گیرند .حرکت های رو به بالا و پایین نشان داده می شوند ( به ویژه در نشان دادن گل ها و گیاهان )ولی حرکت رونده به سوی اوج محراب محسوس تر است . روایتی از حضرت رسول ( ص ) رسیده است که می فرماید : « نماز بخوان نماز شخصی که وداع می کند ( آخرین نمازش می باشد ) وقتی شروع به نماز می کنی بگو این آخرین نماز من در دنیاست و چنین می باش مثل این که بهشت در برابرت و آتش زیر پایت و عزراییل پشت سرت و پیغمبران در سمت راستت و ملایکه در سمت چپ هستند و پروردگار از بالای سرت بر حالت آگاه است پس نگاه کن در برابر چه کسی ایستاده ای و با چه کسی مناجات می کنی و چه کسی به تو می نگرد . »


رنگ انتخاب شده برای زیلوهای طرح محرابی صف همان طور که اشاره شد دو رنگ آبی لاجوردی و سفید است . آبی لاجوردی در طول تاریخ همیشه برای مردم ایران کیفیتی روحانی و مذهبی داشته است .این رنگ انتقال دهنده ی روز به شب و شب به روز است . بستر و زمینه ای برای طلوع و غروب خورشید است ، لحظاتی که تقرب می آورد . سفید پاکی ، قداست و روحانیتی در خود نهفته دارد که هر گونه آلودگی و زشتی را سریع نمایان می سازد . سفید یادآور بهشت است. مؤمنان در بهشت سفیدرویند و شرابی سپید و روشن می آشامند.
این دو رنگ در کنار یکدیگر سبکی و خنکی به همراه دارند و یادآور روزهای آفتابی پس از باران در فصل بهار هستند : آسمان پاک و نیلگون با لکه های ابرهای متراکم و مدام در حال تغییر شکل ، زمانی که انسان بیشتر از هر وقت دیگر به آسمان می نگرد و احساس شادمانی و وجد دارد . به هنگام نماز این نمای رنگین از آبی لاجوردی و سفید بر زیر پای نمازگزار گسترده می شود تا با سبکبالی افزون تری از زمین و نیروی جاذبه اش ( غفلت هایش ) کنده شود . بارها از زبان مردم شنیده ایم که پس از نماز احساس سبکی می کنند.

سجاده فرش, فرش سجاده ای, فرش سجاده مسجدی, خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, قیمت سجاده فرش, فرش محرابی, فرش مسجدی

شهرستان ورامین از جمله مناطق مهم کشور است که علاوه بر تولید محصولات کشاورزی ، از شهرتی جهانی در تولید فرش دستباف برخوردار است ، فرشی که به واسطه نقش میناخانی که به ثبت جهانی رسیده ، در بسیاری از کشورهای جهان خریدار دارد.
در ورامین قالیبافی همواره در کنار کشاورزی مد نظر بوده ولی به دلیل اینکه دراین منطقه شغل اصلی مردم کشاورزی است قالیبافی به عنوان فعالیت جنبی برای کسب درآمد بیشتر درکنار سایر شغل ها دنبال شده است. اما به اندازه ای کیفیت و طرح و نقش این فرش زیبا و چشم نواز بوده که به شهرت جهانی رسیده و به یکی از فعالیت های اصلی مردم و اقوام این شهر تبدیل شده است.
شهرستان ورامین به علت قرارگیری بر سر راه مهاجران و کوچ نشینان، اقوام مختلف جمعیت را در خود جای داده است، اقوام مختلف کرد، لر، ترک و عرب در ورامین ساکنند، مهاجران کرد و لر در شمال ورامین ، عربها در جنوب و ترکها در شرق و غرب آن سکونت دارند و تقریبا اغلب این اقوام به کار بافندگی مشغولند.


فرشهای ورامین را می توان به ۲ گروه تقسیم کرد، یکی فرشهای ایلاتی که خود ورامینی ها آن را زمین بافت می نامند و دیگری فرشهای سفارشی که اغلب به سفارش مردم تهران بافته می شد که در اینگونه فرشها همه نوع نقشه شهری یافت می شود.
اقوام ساکن در ورامین هر کدام روشهای بافت مخصوص خود را دارند و هر کدام از این اقوام توشه ای از سرزمین اجدادی خود به ورامین آورده اند.
در بیشتر فرشهای ورامین نقش تکرار یک نگاره است که یا همه متن را پوشانده و یا در وسط در اندازه های بزرگتر تکرار شده، بندرت به تک ترنج توجه شده و اغلب از نگاره هایی چون میناخانی یا انواع ستاره های هندسی استفاده شده است .
در طرح میناخانی که به ثبت آثار معنوی جهانی رسیده است ، گل کوچک چند پری که در اطراف آن چهار عدد گل سفید که یادآورگل نرگس است قرار دارد و نقش های مختلف روی این قالیها توسط یک حرکت زیبا و هم نوای شاخه های نازک به همدیگر متصل شده اند.
این نقشها روی زمینه آبی رنگ قالی که معمولا عاری از لچک و ترنج می باشند ،خود را برجسته می نمایند که این نقش ها به نوعی حالت یک شبکه گل آذین را تشکیل می دهند.
در ترکیب رنگ قالی ورامینی از رنگ های سرمه ای و آبی استفاده زیادی شده است قرمز و نارنجی و سبز و قهوه ای و بادمجانی هم مقدار متعادلی کار شده ،حال آنکه به رنگ زرد توجه کمتری گردیده و بجز لرها ، بقیه اقوام از زرد ، حداقل استفاده را کرده اند.
فرش ورامین از طرح ها و نقش های مختلف نظیر مینا خانی ، شاه عباسی ، پاشتری ، طرح حوضی ، طرح ظل السلطان جدید و قدیم ، طرح لچک ترنج و طرح قلم مشکی برخوردار است که از این میان ، طرح میناخانی به دلیل قدمت ، منحصر به فرد بودن و آمیختگی با فرهنگ کهن دشت ورامین ، به عنوان اثری فرهنگی ثبت جهانی شد.
ثبت جهانی فرش دستباف ورامین در قالب ثبت نشانه های جغرافیایی با معاهدات بین

المللی در سازمان جهانی مالکیت فکری WIPO و با همت و پیگیری های اداره فرش سازمان صنعت ، معدن وتجارت استان تهران و همراهی و همکاری مرکز ملی فرش ایران ، اداره کل حمایت از مالکیت صنعتی کشور صورت گرفت که این امر در توسعه صادرات این محصول نقش به سزایی دارد.
ورامین یکی خاستگاه های هنرفرش بافی در کشور محسوب می شود که از سالیان دور توانسته علاقمندان بی شماری از سراسر جهان به خود جلب کند و برگزاری چندین نمایشگاه فرش که با همت اتحادیه های فرش دستباف و فرش و موکت و شرکت تعاونی فرش شهید بهشتی برگزار گردیده بااستقبال بسیار خوب علاقمندان به فرش دستباف همراه شده است.


قالیبافی در منطقه ورامین پیشینه ای دیرینه دارد و دستبافته های فرش ورامین با قدمت زیادی شامل انواع قالی و گلیم به کشورهایی نظیر آمریکا ، فرانسه ، ایتالیا و آلمان صادر می گردد.
با همت هنرمندان شهرستان ، سالانه بیش از یک هزار متر مربع فرش دستبافت در ورامین تولید می شود که در صورت توجه به آن می توان زمینه توسعه فعالیت و نیز صادرات آن را فراهم کرد .


کیفیت بالای تولید فرش دستبافت در ورامین باعث شد تا این صنعت ، در پنجمین جشنواره فرش برتر در بیست و چهارمین دوره نمایشگاه بین المللی فرش دستباف تهران که با حضور یکصد شرکت کننده برگزار شد ، رتبه نخست را کسب کند.
متأسفانه در طول سال های اخیر ، توجه مناسبی به صنعت فرش شهرستان صورت نگرفته و این امر از میزان صادرات آن به دیگر کشورها کاسته است به طوری که هم اکنون بیشتر فرش های تولیدی در ورامین به مصرف داخلی می رسد.
صنعت فرش نه تنها در ایجاد اشتغال که در توسعه اقتصاد منطقه نیز نقش به سزایی ایفا می کند و تلاش داریم تا با حمایت از تولید کنندگان عرصه فرش ، به رشد اقتصادی منطقه کمک کنیم و از این طریق هم برای جوانان اشتغال زایی شود و هم به اقتصاد خانواده ها کمک شود. علاوه بر این , صادرات در ابعاد گسترده می تواند به رشد درآمدهای غیرنفتی کشور نیز کمک کند.

 

سجاده فرش, فرش سجاده ای, قیمت سجاده فرش, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, فرش سجاده مسجدی

این روزها که مدرنیته همه ابعاد زندگی را دربر گرفته چندان دور از انتظار نیست که با فرش هایی که شباهت زیادی به قالی های گذشته ندارند روبه رو شویم. فروشگاه های عرضه فرش ماشینی تعداد بیشماری فرشهای متفاوت با طرحها و نقشهای عجیب و متفاوت را به علاقه مندان عرضه می کنند. از قضا این فرش ها مورد استقبال مشتریان نیز مواجه شدند و برای دکوراسیون های مدرن و امروزی متناسب هستند.


تا چندی پیش معمولا نقشه فرشهای دستباف در سه قالب لچک ترنج٬ خشتی و افشان بافته می شد. در میان آنها لچک ترنج از قدیم مورد استقبال بیشتری قرار داشت و پس از ورود فرشهای ماشینی نیز محبوبتر از دیگران واقع شد. 


در فرشهای لچک ترنجدار٬ افزون بر حاشیه ای پهن که دور تا دور فرش را احاطه کرده٬ نقشی دایره ای یا بیضی شکل در میان قرار داردکه به آن ترنج می گویند و در چهار گوشه داخلی حاشیه٬ چهار نقش با فرم مثلثی قائم الزاویه که وتر آن خطی هلالی است٬ وجود دارد که هر یک از این چهار نقش را هم لچک می گویند.


برخی کارشناسان فرش ادعا می کنند طرحهای اصلی فرشهای ایرانی٬ برگرفته از معماری ساختمانهای آن روزگار است. در نتیجه هنگامی که ساختار خانه ها تغییری اساسی می کرده٬ طراحان فرش نیز از این تغییر تبعیت می کردند. آنها بر این عقیده اند که طرح لچک ترنج فرشها از طرح پردیس معماری ساختمان های سده آخر دوره اشکانیان الهام گرفته است. این معماری از فضای اندرونی بیرونی تشکیل شده بود و در واقع فرشهای لچک ترنجدار٬ نمادی از حیاط این ساختمانها بوده اند. ”لچک”ها باغچه های سبزی کاری چهار گوشه حیاط و ”ترنج“ حوض میانی آن را یادآور می شد. گلهای میان آنها نیز به گلکاریهای گل محمدی حیاط اشاره می کردند.
پس از گذشت زمان و ایجاد تغییرات در معماری و حذف حوض میانی و باغچه های سبزی کاری٬ طرح افشان فرش به وجود آمد. در این طرح٬ دیگر اثری از لچک و ترنج نبود و با حفظ همان حاشیه اصلی در فضای میان حاشیه ها٬ نقش هایی از انواع گل و ساقه و برگ دیده می شد.


این روزها که مدرنیته همه ابعاد زندگی را دربر گرفته چندان دور از انتظار نیست که با فرش هایی که شباهت زیادی به قالی های گذشته ندارند روبه رو شویم. فروشگاه های عرضه فرش ماشینی تعداد بیشماری فرشهای متفاوت با طرحها و نقشهای عجیب را به علاقه مندان عرضه می کنند.


فرشهای بلژیکی البته تنها به طرحهای ایرانی بسنده نکرده اند. انواع طرحهای مدرن و خلاقانه از دیگر محصولات بلژیکی هستند. این فرشها در طرحهای ابتکاری جالبی تولید می شوند که می توانند نظر هر خریداری را به خود جلب کنند. فرشهایی با زمینه چمن مصنوعی که می تواند خانه شما را به یک زمین فوتبال تبدیل کند٬ فرشهایی که شما را به یاد تنه بریده شده یک درخت تناور می اندازد و فرشهایی که مانند یک پازل هزار تکه تولید شده اند از نمونه های خلاقانه و پرطرفدار فرشهای بلژیکی به شمار می آیند.


نکته مهم در ارتباط با شرکتهای تولید کننده فرش بلژیکی٬ رعایت استاندارهای جهانی در آنها است.


سجاده فرش, فرش سجاده ای, فرش سجاده مسجدی, خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, قیمت سجاده فرش, فرش مسجدی, فرش محرابی

در بازار امروز سجاده فرش ها قیمت های متفاوتی دارند که برای هر خریداری این سوال پیش می آید که علت تفاوت قیمت در سجاده فرشی که طرح و رنگ یکسانی دارد چیست؟ اما خوب است بدانیم شباهت در طرح و رنگ به معنای شباهت در کیفیت و بافت نیست و عوامل متعددی وجود دارد که براساس آن قیمت سجاده فرش مشخص می شود و می تواند در سجاده فرش های مختلف تغییر می کند.
قیمت فرش سجاده ای برحسب فاکتور های زیر ارزش گذاری میشود:
۱) جنس مواد اولیه:
اصلی ترین مواد اولیه هر سجاده فرشی نخ آن است که در کیفیت کارنقش مهمی دارد. قیمت نوع نخ به کار رفته مهم ترین فاکتور برای ارزیابی قیمت سجاده فرش است.
انواع نخ ها:
الف) نخ اکریلیک : جهت نخ خاب (پرز) فرش مصرف می شود .
ب) نخ نایلون : جهت نخ دوخت در زیگزاگ مصرف می شود .
ج) نخ پود PP : جهت نخ پود بافت های پر تراکم استفاده می شود .
د) نخ BCF
ن) نخ پلی استر
از میان این نخ ها، نخ ۱۰۰%اکریلیک بهترین نخ وبعد از آن پلی استر و BCF است.
روشهایی که می توان جهت شناسائی نخ های مصرفی شرکت استفاده نمود به شرح ذیل می باشد :
- نخ های مورد مصرف جهت خاب فرش سجاده ای شامل : نخ های اکریلیک ، پشم ، PP ، ابریشم می باشد .
- نخ اکریلیک به صورت دولا مصرف می شود ولی نخ پشم وابریشم مصرفی در حال حاضر به صورت سه لا می باشد.
- نخ های پشم دارای زیر دست نرمتری نسبت به نخ اکریلیک بوده وبوی خاص پشم ممکن است از آن استشمام گردد .
- نخ PP از فیلامنت ها یا رشته های ممتدی تشکیل شده است ودارای سطح نخی صاف وبدن پرز می باشد.
- همچنین طیف رنگی اکثر نخ های پشم ، اکریلیک وPP با یکدیگر متفاوت می باشد .
شانه و تراکم سجاده فرش از دیگر عوامل مهم در قیمت فرش به شمار می رود:
۲) شانه:
منظور از فرش سجاده ای ۵۰۰ شانه یعنی اینکه در هر متر از شانه بافندگی دستگاهی که آن فرش را تولید کرده است ۵۰۰دندانه شانه وجود دارد و در اقع نمره شانه آن دستگاه بشمار می رود.
۳) تراکم:
تعداد ردیف های خاب در جهت تار را گویند که بر حسب خاب بر متر یا خاب بر اینچ بیان می شود.
۴) گره در متر مربع:
یک گره شامل دونقطه ( پایه ریشه خاب ) می باشد. این پارامتر فاکور بسیار مهمی در تعیین کیفیت فرشهای بافته شده می باشد.
۵) نوع بافت:
نوع بافت شامل بافت واندویل و hcp است. به طور معمول سجاده فرش ۵۰۰شانه بافت واندویل و سجاده فرش های ۷۰۰شانه بافت hcp دارند.
۶) کیفیت آهار:
هرچه کیفیت آهارمناسب تر باشد استحکام و مقامت فرش بالاتر خواهد بود
7) وزن فرش در هر متر مربع:
وزن فرش که با تراکم فرش سجاده ای رابطه مستقیمی دارد.

سجاده فرش, فرش سجاده ای, خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, قیمت سجاده فرش, سجاده فرش مسجدی

صفحه1 از6

اطلاعات تماس

تلفن : 03154750320

        03154750321

تلفن همراه : مهدوی فر(مدیریت) 09131631223

                   بذرافشان (فروش)09103851223

فکس : 03154750321

ایمیل : taksetare.carpet@gmail.com

عضویت در خبرنامه

برای دریافت آخرین مقالات، کوپن تخفیف و فروش های ویژه در خبرنامه ما عضو شوید آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

ما را تایید می کنند

 

logo-samandehi

کلیه حقوق مادی و معنوی نزد فروشگاه فرش قالیکده محفوظ می باشد.

Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account